على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

1479

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

دربوب ( darabub ) ص . ع . دروب و ستور رام . مر . دروب . دربه ( darbe ) و دربى ( darbi ) ا . پ . پينه و در پى و پاره‌اى كه بر جامه و جز آن دوزند . در بين ( dar - bayn ) م ف . پ . در ميان و در اثنا . درپاى ( dar - p y ) م ف . پ . مركب از درو پاى . و در پاى افگندن : اهمال و تعطيل كردن . و در پاى پيل انداختن : رنج و مشقت كشيدن . و در پاى چراغ كمر بستن يعنى در پاى چراغ مزار پير كمر بسته ايستادن و مريد بودن و مستعد خدمت شدن چه رسم است قلندران هندوستان مريدان را بر سر مزار پير سلسله برده و در پاى چراغ آن مزار كمر بسته استاده سازند . در پرده ( dar - parde ) م ف و ص . پ . پس پرده و درون حجاب . و مخفى و بطور خفا و پنهان و پوشيده و غير مرئى . و در پرده بودن : غير مرئى بودن و آشكار نبودن و ظاهر نشدن و مخفى بودن . و در پرده كردن : مخفيانه كردن و پنهان كردن . و در پرده گفتن : بطور كنايه و رمز گفتن . و مخفيانه گفتن . درپريش ( dar - paric ) ا . پ . درويش و گدا و مفلس و آواره . و آوند دراز گردن . و قلقلك . و پيمانه و ساغر و پياله و كاسه . و خشت پخته . در پس ( dar - pas ) م ف . پ . خلف و بعد و عقب و پس و پشت . و در پس زانو نشستن : تفكر كردن و مراقبه نمودن . درپش ( derapc ) ا . پ . درفش . در پشم كشيدن ( dar - pacm - kacidan ) ف م . پ . پوشيدن و پنهان داشتن . در پوست ( dar - pust ) م ف . پ . مركب از در و پوست . و در پوست افتادن : در عيب كسى غور نمودن و عيب كسى را ظاهر كردن و غيبت كردن . و در پوست گفتن : بكنايه گفتن و پوشيده سخن گفتن . درپه ( darpe ) ا . پ . پينه و پاره و رقعه كه بر جامه و جز آن دوزند و دربه . درپه ( darpeh ) ا . پ . بخشش و عفو و مغفرت و آمرزش . و غايب و ناپديدار و غير مرئى . در پى ( dar - pay ) م ف . پ . در عقب و در پس و در دنبال و در اثر . و لازم و مهم . و در پى كردن : تعاقب كردن و از پس كسى رفتن . در پى ( darpi ) ا . پ . پينه و وصله و در بىورقعه كه بر جامه دوزند . و در پى نهادن : وصله كردن و پينه نهادن . و در پى پذيرفتن : قابل وصله و پينه بودن . درپيچ ( dar - pic ) ا . پ . پرده‌اى كه در دم در خانهء اندرونى مىآويزند تا كسى داخل آن نگردد . درپيچان ( dar - pic n ) ص . پ . مشكل و دشوار و مشوش و پيچدار . درپيچيدن ( dar - picidan ) ف م . پ . تا كردن و ته كردن و لوله كردن . و لفافه كردن . در پيش ( dar - pic ) م ف . پ . سابق و سابقا و پيش از اين و قبل از اين و آنفا . و در پيش آمدن : نزديك آمدن . و قبل از اين آمدن . و مقاومت نمودن و مخالفت كردن . و تعرض كردن و ممانعت نمودن . و مواجهه و روبرو ايستادن . و در پيش گرفتن : قبول كردن و اجابت نمودن . و تحمل كردن . و پيشنهاد خود كردن . در پى كننده ( dar - pay - konande ) ا . پ . پيروى كننده . درپين ( darpin ) ا . پ . پاره و رقعه و وصله و در پى و دربى . در پى نهاده ( darpi - neh de ) ص . پ . جامهء وصله شده . در پيوستن ( dar - payvastan ) ف ل و م . پ . متصل شدن و ملحق شدن . و وصل كردن . و چسبيدن . و متحد كردن . درة ( darrat ) ا . ع . يك بار شير بسيار دادن پستان . درة ( derrat ) ا . ع . آلت زدن . و شير . و خون . و بسيارى شير و روانى آن . و نوع شير دادن . و گرمى بازار و روانى آن . و ريزندگى باران . ج : درر . و يق : للساق درة اى استدار للجرى . و للسوق درة اى رواج . و للسحاب درة اى صب . درة ( dorrat ) ا . ع . مرواريد بزرگ . ج : درر و درات . و درة التاج : بزرگترين مرواريدهاى تاج پادشاهى . درتاج ( dart j ) ا . پ . گياه آفتاب گردان . در تحت ( dar - taht ) م ف . پ . در زير و پائين . درثع ( darsa ' ) ا . ع . شتر كلان سال . درج ( darj ) ا . پ . خطى كه به روى كاغذ منقش نوشته شده . و خلوتگاه . و اطاق تحرير . درج ( darj ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - نورد . و كاغذ و طومار . و شكن نامه . و قصيده و نثرى كه شاعر و يا منشى بر كاغذ نوشته و جهة اظهار كمال هميشه با خود دارد . و نام مقامى در عرش كه آن حضرت صلى اللّه عليه و آله در شب معراج از آن درگذشت . و درج شدن : شامل شدن و گنجيدن . و درج كردن : پيچيدن و تا كردن . و جمع نمودن و فراهم آوردن . و شامل كردن و گنجانيدن . و نگاهداشتن و حفظ كردن . و فهميدن . درج ( darj ) ا . ع . كاغذ نوشته و نورد نامه . و انفذته فى درج الكتاب اى فى طيه .